องค์การความร่วมมือระหว่างประเทศทางด้านงบประมาณ (International Budget Partnership : IBP)

องค์การความร่วมมือระหว่างประเทศทางด้านงบประมาณ (International Budget Partnership : IBP) ได้รายงานผลสำรวจการเปิดเผยงบประมาณ ประจำปี พ.ศ. 2566 พบว่า คะแนนดัชนีการเปิดเผยงบประมาณ ของประเทศไทยได้ 60 คะแนน โดยเพิ่มขึ้นจากผลการสำรวจรอบก่อนหน้า 2 คะแนน จัดเป็นอันดับที่ 43 จากทั้งหมด 125 ประเทศ ที่มีคะแนนค่าเฉลี่ยทั่วโลก (Global Average) อยู่ที่ 45 คะแนน และหากพิจารณา ในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ พบว่า ประเทศไทยได้รับคะแนนเป็นอันดับที่ 3 รองจากประเทศฟิลิปปินส์ และอินโดนีเซียที่ได้รับคะแนน 75 และ 70 คะแนน ตามลำดับ แสดงให้เห็นถึงความโปร่งใสของกระบวนการงบประมาณของไทยที่มีแนวโน้มเพิ่มขึ้นในช่วงที่ผ่านมา รวมถึงอยู่ในระดับที่สูงกว่าประเทศอื่นๆ โดยส่วนใหญ่

(ข้อมูล ณ เดือนมีนาคม 2568)

ทั้งนี้ สามารถอ่านรายละเอียดได้ที่ Open Budget Survey 2023 : Thailand

www.internationalbudget.org/open-budget-survey/country-results/2023/thailand

ที่มา : องค์การความร่วมมือระหว่างประเทศทางด้านงบประมาณ (International Budget Partnership :

https://www.internationalbudget.org/

หมายเหตุ

ค่าคะแนนดัชนีมีค่าตั้งแต่ 0 ถึง 100 คะแนนดัชนีการเปิดเผยงบประมาณที่เท่ากับ 61 หรือสูงกว่า แสดงว่าประเทศดังกล่าวมีการเปิดเผยงบประมาณที่เพียงพอ โดยที่คะแนนค่าเฉลี่ยทั่วโลก (Global Average) อยู่ที่ 45 คะแนน (A transparency score of 61 or above indicates a country is likely publishing enough material to support informed public debate on the budget)

ทั้งนี้ ประเทศไทยมีความพยายามปรับปรุงความโปร่งใสทางงบประมาณมาอย่างต่อเนื่อง โดยได้รับสถานะว่า เปิดเผยข้อมูลของเอกสารทางงบประมาณที่สำคัญตามเกณฑ์ของ IBP ครบถ้วนทั้ง 8 ฉบับ ซึ่งเล่มที่ได้รับสถานะล่าสุดนั้น คือ Mid-Year Review ที่แสดงการเปลี่ยนแปลงเกี่ยวกับการดำเนินการของงบประมาณ ณ กลางปีงบประมาณ รวมถึงการตรวจสอบการประมาณการทางเศรษฐกิจและผลสัมฤทธิ์การใช้จ่ายงบประมาณ

ข้อเสนอแนะ

สำหรับในส่วนของข้อเสนอแนะ ประเทศไทยควรให้ความสำคัญกับการดำเนินการในประเด็นต่อไปนี้ เพื่อยกระดับความโปร่งใสด้านงบประมาณ :

1) จัดให้มีการนำเสนอผลการใช้จ่ายงบประมาณอย่างละเอียดใน Year-End Report พร้อมทั้งเปรียบเทียบประมาณการการกู้เงินกับยอดเงินกู้ที่เกิดขึ้นจริง และเปรียบเทียบการคาดการณ์ภาวะเศรษฐกิจมหภาคในเบื้องต้นกับสถานการณ์ที่เกิดขึ้น

2) สร้างกลไกที่มีความต่อเนื่องและเป็นทางการ เพื่อรวบรวมความต้องการข้อมูลด้านงบประมาณของประชาชนสำหรับใช้ในการจัดทำ Citizens Budget

3) ดำเนินการเผยแพร่รายงาน Mid-Year Review อย่างต่อเนื่องและตรงเวลา พร้อมทั้งทำให้เป็นแนวปฏิบัติที่เป็นทางการ และปรับปรุงความครอบคลุมของรายงาน โดยเพิ่มเติมประมาณการและข้อมูลล่าสุดเกี่ยวกับการคาดการณ์เศรษฐกิจมหภาค รายได้ การกู้ยืมของรัฐบาล และหนี้สาธารณะ อีกทั้งควรมีการแสดงรายละเอียดของรายจ่ายแยกตามหมวดหมู่และโครงการ เพื่อการวิเคราะห์ที่ลึกซึ้งยิ่งขึ้น